ارائه کننده: سیدپدرام الیاسی
استاد راهنما: دکتر مسعود طبری
استاد مشاور: دکتر مهدی عابدی
استاد ناظر داخلی: دکتر سید محسن حسینی
استاد ناظر خارجی: دکتر سیداحسان ساداتی
نماینده تحصیلات تکمیلی: دکتر حامد یوسف زاده پایین رودپشتی
تاریخ: 1403/11/15
ساعت: 13
مکان: سالن اصلی کاخ 

چکیده:
خشکی به‌عنوان یکی از عوامل اصلی استرس‌زا در محیط زیست، تأثیر منفی بر گیاهان دارد که رشد و بهره‌وری آنها را به ویژه در مناطق خشک و نیمه‌خشک محدود می‌کند. با توجه به اهمیت گونه سیاه ولیک  (Crataegus pentagyana Waldst. & Kit. ex Willd.) ، به‌عنوان یک گیاه دارویی و بردبار به خشکی در اکوسیستم‌های جنگلی شمال ایران، متغیرهای فیزیولوژی و بیوشیمیایی برگهای نهال آن در شرایط کم‌آبی بررسی شد. برای این کار، نهال‌های گلدانی رشد یافته آن در خاکی با ظرفیت مزرعه 100 درصد در 3 تکرار 4 تایی و به صورت طرح کاملا تصادفی در 6 سطح تیمار (روزهای سوم، هفتم، چهاردهم، بیست و یکم، بیست و هشتم و سی و پنجم) در معرض قطع آبیاری گرفتند. در هر یک از این روزها، بلافاصله بعد از قطع آبیاری، مبادرت به اندازه‌گیری متغیرهای مربوطه شد
نتایج نشان داد که با افزایش شدت خشکی، محتوای کلروفیل a، کلروفیل b، کلروفیل کل و کاروتنوئید، نرخ فتوسنتز، تعرق، هدایت روزنه ای، CO₂ بین سلولی، هدایت مزوفیلی، پتانسیل آبی و محتوای نسبی آب برگ به‌طور معنی‌داری کاهش یافت. کلروفیل a/b در روز چهاردهم به بالاترین اندازه و در روز سی و پنجم به کمترین اندازه رسید و نسبت کلروفیل کل به کارتنوئید از روز بیست و یکم به بعد دچار کاهش شد. این در حالی است که، اندازه دما و نشت الکترولیت، محتوای پرولین، مالون دی آلدئید، آنزیم‌ها (پراکسیداز، سوپراکسید دیسموتاز و کاتالاز)، هیدروژن پراکسید، قندهای محلول افزایش یافتند. فنل کل و فعالیت آنتی اکسیدان در روز بیست و یکم به بالاترین اندازه رسید و در روزهای بیست و هشتم و سی و پنجم دچار کاهش شد. علاوه بر این، نتایج بررسی ریخت‌شناسی روزنه‌های برگ نشان داد که تعداد و ابعاد روزنه‌ها تحت تأثیر معنی‌داری از خشکی قرار نگرفتند، اما عرض روزنه‌ها در تیمارهای مختلف تغییرات معنی‌داری نشان داد. در تیمار 28 روز، عرض روزنه‌ها به بالاترین مقدار خود رسید و در روز 14 به کمترین مقدار کاهش یافت.
این تحقیق آشکار ساخت که عدم تعادل در سیستم فتوسنتزی و به طور کلی آسیب پذیری معنی‌دار سیاه ولیک با افزایش تنش خشکی، تشدید می شود. این مطالعه همچنین، اهمیت مدیریت منابع آب را در نهالستان های جنگلی و فضاهای سبز شهری و برون شهری و درک بهتر واکنش نهال زالزالک سیاه به تنش خشکی را در راستای بهبود عملکرد آن تأکید می‌کند.